Varicella-zoster là một loại vi rút gây bệnh thủy đậu và bênh zô-na. Loại vi rút này nằm im bất động trong rễ dây thần kinh sau khi người bệnh bị thủy đậu. Theo viện y tế quốc gia Hoa kỳ, có tới 25% dân số sau khi được điều trị khỏi bệnh thủy đậu thì sẽ mắc phải bệnh lý zô na một lần nào đó trong đời do sự hồi sinh của các virus này.
Thời gian và chừng mực nặng nhẹ của những người mắc bệnh zô-na với mỗi người là trái ngược. Dấu hiệu đầu tiên của bệnh lý zô-na là đau âm ỉ hoặc là tê bì ở một bên của cơ thể, thường là đau ê ẩm vùng lưng hoặc ngực nhưng nhiều khi cũng lên cả mặt, đầu, cánh tay hoặc cẳng chân. Ngoài ra còn có các biểu hiện giống như bị cảm cúm như: muốn nôn, ỉa chảy, rùng mình nhưng không bị sốt. Zô-na phát ban chỉ có thể được triệu chứng vài ngày sau khi căn bệnh bắt đầu có những biểu hiện này, hoặc cũng có thể sau vài tuần.
Vị trí phát ban thường là bao quanh lưng, bên cạnh sườn, bụng hoặc ngực do vi rút chuyển di xung quanh vị trí rễ dây thần kinh cảm giác bị tác động– loại dây thần kinh đi ra khỏi cột sống và bao phủ xung quanh 2 bên cơ thể. Cơn đau đi kèm với phát ban có thể ở chừng mực nhẹ hoặc nặng nhưng thường thường sẽ biến mất trong vòng 4 tuần. Các vị trí bị phát ban có thể sẽ để lại sẹo.
Ngặt nghèo chủ yếu khi chữa trị bệnh lý zô-na là chứng đau thần kinh sau khi mắc phải bệnh lý này. Chứng đau thần kinh này thường kéo dài khoảng vài tháng cho đến vài năm sau khi bệnh zô-na đã được điều trị khỏi. Những ai mắc phải vấn đề này thường bị nóng dữ dội hoặc đau nhói như bị dao đâm tại những nơi trước đó bị phát ban, vả lại còn cảm thấy đau khốc liệt khi có ai sờ vào. Nguyên cớ chính xác của vấn đề này thường rất khó xác định nhưng theo lý thuyết được gây ra bởi các nơi bị viêm trước đó là nguyên nhân gây ra dây thần kinh trở nên quá nhạy cảm nên các cơn đau vẫn được cảm nhận sau khi đã hết viêm.
Chứng đau kinh niênphối hợp với đau thần kinh sau khi bị zô-na gây lên những vấn đề hết sức khó khăn cho cuộc sống của bệnh nhân. Những hoạt động hàng ngày từ ăn uống cho tới tắm gội, mặc quần áo trở thành hết sức nặng nhọc. Sau đó bệnh nhân còn có thể bị suy sụp tinh thần do đau mạn tính. Có rất nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng các biện pháp chữa trị sớm cho căn bệnh zô-na có thể rút ngắn thời gian người bệnh bị đau đớn. Người bệnh nên được chữa trị với các thuốc chống vi rút trong vòng 3 ngày khi bắt đầu bị phát ban.
Một mối quan tâm khác phát sinh cùng với căn bệnh zô-na là các vấn đề về mắt. Nếu vậy mặt cũng bị ảnh hưởng, vi rút cũng có thể ảnh hưởng luôn cả đến giác mạc. Các tổn thương đến mắt sau đó có thể sẽ để lại sẹo, hạn chế tầm nhìn. Để giới hạn điều này chỉ có cách chữa trị bệnh thật sớm.
Các cơn đau ê ẩm vùng lưng và đau khác do bệnh zô-na tạo lên có thể được giải quyết bằng nhiều cách, phụ thuộc vào mức độ nặng nhẹ và sự ưa chuộng của bạn. Một vài người thích sử dụng thuốc chống viêm, một vài khác lại sử dụng miếng dán và kem gây tê để hạn chế đau đớn. Những ai thích dùng các cách thức tự nhiên thì lại dùng kem cáp-xai-xin. Cáp-xai-xin là một loại hóa chất chiết suất từ quả ớt cay và có công dụng giảm đau.